Z artykułu dowiesz się:
1. Co to są rośliny tropikalne?
Rośliny tropikalne pochodzą z najcieplejszych i najbardziej słonecznych rejonów świata. Tropiki to strefa między zwrotnikami Raka (23°26′16″N) i Koziorożca (23°26′16″S), czyli także w obszarze równika. Szacuje się, że aż około 40% powierzchni Ziemi to właśnie tropiki (dużą część zajmują morza). Strefa tropikalna obejmuje m.in. większe części Afryki, Ameryki Południowej, Ameryki Środkowej, a także południową Azję i północną Australię.
W tropikach słońce dwa razy w roku znajduje się w zenicie (z wyjątkiem zwrotników, gdzie to zjawisko zachodzi tylko raz). Praktycznie stale promienie słoneczne padają pod dużym kątem, co sprawia, że w tropikach przez cały rok jest najcieplej na Ziemi. Różnica temperatury latem i zimą jest niewielka. Ponadto z strefie tropikalnej występuje najbardziej intensywne promieniowanie UV, które może powodować oparzenia np. liści i skóry człowieka.
Długość dnia w tropikach jest podobna przez cały rok. Dla porównania, w Polsce zimą dni są krótkie, a noce – długie. Latem zaś jest odwrotnie. W strefie tropikalnej praktycznie nie występuje mróz (wyjątkiem są np. wysokie góry).
Tropiki kojarzą się z wysoką temperaturą i wilgotnością, prażącym słońcem, bujną roślinnością. I tak jest rzeczywiście, ale… nie wszędzie. Na wielu obszarach tropikalnych jest gorąco i słonecznie, ale też przez część roku występuje pora sucha. Klimat tropikalny jest zróżnicowany i nie wszędzie taki sam. Podobnie jest z roślinnością, która występuje w tej strefie. Niektóre gatunki rosną w prażącym słońcu, a inne zacieniane są ich liśćmi.
Rośliny tropikalne wyróżniają się pięknymi liśćmi i bujnym kwitnieniem. W Polsce uprawiać je można tylko w donicach, gdyż nie są odporne na mróz. Choć w naturalnych warunkach mają mnóstwo słońca i ciepła, dobrze rosną w polskich mieszkaniach oraz na balkonach.
Przeczytaj także: Monstera – ABC uprawy
2. Które rośliny pochodzą z tropików?
W Polsce uprawia się wiele roślin tropikalnych. Niektóre gatunki są dość łatwe w uprawie doniczkowej, np. begonia, filodendron, monstera, sanseweria, skrzydłokwiat, zielistka. Inne wymagają więcej opieki, gdyż potrzebują większej wilgotności – wśród nich są m.in. fitonia, kroton oraz storczyki. Jeśli w mieszkaniu powietrze jest suche, ich uprawa może się nie udać. Dlatego niektóre rośliny tropikalne, np. fitonia, często sadzone są w szklanych naczyniach, jako las w słoikach, w których można im zapewnić warunki zbliżone do naturalnych.
Przeczytaj także: Las w słoiku – terrarium roślinne – dobór roślin, podłoże, podlewanie i pleśń
Rośliny tropikalne – często uprawiane w Polsce
- Anturium – kwiaty tej rośliny często są wykorzystywane w bukietach i wiązankach. W mieszkaniach to roślina dość trudna w uprawie. Potrzebuje ciepła, dużej wilgotności i stanowiska jasnego lecz nie bezpośrednio nasłonecznionego.
- Begonia – to jedna z najpopularniejszych roślin tropikalnych uprawianych w mieszkaniach i na balkonach. Wiele gatunków jest ozdobnych z liści, a inne – kwiatów (bardziej wymagające są odmiany o dekoracyjnych liściach). Zimą trzeba zapewnić begoniom temperaturę minimum 160C.
- Difenbachia – jest okazałą rośliną o ozdobnych liściach, która we wnętrzach kreuje efekt dżungli. Dobrze znosi mikroklimat panujący w mieszkaniach. Lubi zraszanie i częste podlewanie. Wymaga temperatury nie niższej niż 150C.
- Filodendron – w polskich mieszkaniach uprawianych jest wiele jego gatunków ozdobnych z liści, jak filodendron czerwieniejący, filodendron pnący, filodendron Xanadu. Wszystkie najlepiej rosną w pomieszczeniach, w których zimą temperatura nie spada poniżej 15-180C (w zależności od gatunku);
- Fitonia – niewielka roślina o wzorzystych liściach. Dobrze rośnie zwłaszcza w zamykanych słojach, gdyż lubi wilgoć oraz ciepło. Słabo znosi suche powietrze podczas zimowania w mieszkaniach.
- Kalatea – ceniona jest za piękne, wzorzyste liście. Dość trudna w uprawie, gdyż potrzebuje wilgotnego podłoża i powietrza oraz temperatury co najmniej 180C. W sprzyjających warunkach kwitnie w mieszkaniu.
- Koleus Blumego – to popularna roślina o wzorzystych, kolorowych liściach. Uprawiana jest często w mieszkaniach i na balkonach. Lubi podlewanie. Zamiera w temperaturze około 80C. Najlepiej zimuje w słabo ogrzewanych pokojach (w temperaturze około 150C).
- Kroton – jest często uprawiany ze względu na ozdobne liście. Przez cały rok trzeba mu zapewnić temperaturę minimum 180C. Zimą źle znosi suche powietrze w mieszkaniach. Preferuje także kwaśny odczyn podłoża.
- Monstera – ma dekoracyjne liście i osiąga duże rozmiary (do 2 m). W odróżnieniu od większości innych roślin tropikalnych dobrze znosi chłód zimą (do około 100C). To roślina znakomita do dużych przestrzeni: salonów, korytarzy, oranżerii, biur. Najczęściej uprawiana jest monstera dziurawa.
- Peperomia – często uprawiana w polskich mieszkaniach, zwłaszcza peperomia kędzierzawa i peperomia srebrzysta. Ich wymagania nie są zbyt duże, ale trzeba pamiętać, że są ciepłolubne (temperatura w pokoju nie powinna spadać poniżej 180C);
- Pilea – piękna roślina o wzorzystych liściach. Dobrze znosi spadki temperatury do 120C. Preferuje wilgotne podłoże i powietrze przez cały rok, co zwłaszcza zimą nie jest łatwo zapewnić. Często uprawiana jest w zamykanych słojach;
- Sanseweria – znana jest także jako wężownica. To roślina o grubych, ozdobnych liściach. Jest bardzo odporna i niewymagająca. Nie lubi jedynie zimowania w pokojach, w których temperatura wynosi mniej niż 150C. Dobrze znosi przesuszenie.
- Skrzydłokwiat – mało wymagająca roślina o ozdobnych liściach i kwiatach podobnych do anturium. Nie udaje się jedynie wtedy, gdy zimą w pomieszczeniu temperatura jest niższa niż 160C;
- Storczyk – z tropików pochodzą np. cymbidium, dendrobium, katleja, zygopetalum. Wszystkie pięknie kwitną, a niektóre także wspaniale pachną. To dość wymagające rośliny, którym trzeba zapewnić odpowiednie warunki (podłoże, temperaturę, oświetlenie, wilgotność);
- Zielistka – to wyjątkowo mało wymagająca roślina pokojowa, często wykorzystywana też w kompozycjach balkonowych. Ma długie, ozdobne liście w kolorze zielonym lub w paski. Najczęściej jest uprawiana zielistka Sternberga. Znosi spadki temperatury do kilku stopni Celsjusza.
3. Jaką temperaturę zapewnić roślinom tropikalnym?
Rośliny tropikalne pochodzą z najcieplejszych rejonów Ziemi. Jednak ich wymagania cieplne nie są takie same. Spadek temperatury do prawie 00C znosi np. zielistka. Zimę w słabo ogrzewanych pomieszczeniach (15-180C) mogą spędzać m.in. monstera, sanseweria i skrzydłokwiat. Ciepło cały rok (minimum 180C) musi mieć kroton.
Warto wiedzieć, że rośliny tropikalne najlepiej ukorzeniają się w temperaturze powyżej 200C. To częsta przyczyna niepowodzeń w uprawie tych roślin. Wczesną wiosną, aby uzyskać sadzonki, donice można stawiać na parapetach podgrzewanych pod spodem przez grzejnik.
Przeczytaj także: Filodendron – ABC uprawy
