Z artykułu dowiesz się:
1. Co to są rośliny tropikalne?
Rośliny tropikalne pochodzą z najcieplejszych i najbardziej słonecznych rejonów świata. Tropiki to strefa między zwrotnikami Raka (23°26′16″N) i Koziorożca (23°26′16″S), czyli także w obszarze równika. Szacuje się, że aż około 40% powierzchni Ziemi to właśnie tropiki (dużą część zajmują morza). Strefa tropikalna obejmuje m.in. większe części Afryki, Ameryki Południowej, Ameryki Środkowej, a także południową Azję i północną Australię.
W tropikach słońce dwa razy w roku znajduje się w zenicie (z wyjątkiem zwrotników, gdzie to zjawisko zachodzi tylko raz). Praktycznie stale promienie słoneczne padają pod dużym kątem, co sprawia, że w tropikach przez cały rok jest najcieplej na Ziemi. Różnica temperatury latem i zimą jest niewielka. Ponadto z strefie tropikalnej występuje najbardziej intensywne promieniowanie UV, które może powodować oparzenia np. liści i skóry człowieka.
Długość dnia w tropikach jest podobna przez cały rok. Dla porównania, w Polsce zimą dni są krótkie, a noce – długie. Latem zaś jest odwrotnie. W strefie tropikalnej praktycznie nie występuje mróz (wyjątkiem są np. wysokie góry).
Tropiki kojarzą się z wysoką temperaturą i wilgotnością, prażącym słońcem, bujną roślinnością. I tak jest rzeczywiście, ale… nie wszędzie. Na wielu obszarach tropikalnych jest gorąco i słonecznie, ale też przez część roku występuje pora sucha. Klimat tropikalny jest zróżnicowany i nie wszędzie taki sam. Podobnie jest z roślinnością, która występuje w tej strefie. Niektóre gatunki rosną w prażącym słońcu, a inne zacieniane są ich liśćmi.
Rośliny tropikalne wyróżniają się pięknymi liśćmi i bujnym kwitnieniem. W Polsce uprawiać je można tylko w donicach, gdyż nie są odporne na mróz. Choć w naturalnych warunkach mają mnóstwo słońca i ciepła, dobrze rosną w polskich mieszkaniach oraz na balkonach.
Przeczytaj także: Monstera – ABC uprawy
2. Które rośliny pochodzą z tropików?
W Polsce uprawia się wiele roślin tropikalnych. Niektóre gatunki są dość łatwe w uprawie doniczkowej, np. begonia, filodendron, monstera, sanseweria, skrzydłokwiat, zielistka. Inne wymagają więcej opieki, gdyż potrzebują większej wilgotności – wśród nich są m.in. fitonia, kroton oraz storczyki. Jeśli w mieszkaniu powietrze jest suche, ich uprawa może się nie udać. Dlatego niektóre rośliny tropikalne, np. fitonia, często sadzone są w szklanych naczyniach, jako las w słoikach, w których można im zapewnić warunki zbliżone do naturalnych.
Przeczytaj także: Las w słoiku – terrarium roślinne – dobór roślin, podłoże, podlewanie i pleśń
Rośliny tropikalne – często uprawiane w Polsce
- Anturium – kwiaty tej rośliny często są wykorzystywane w bukietach i wiązankach. W mieszkaniach to roślina dość trudna w uprawie. Potrzebuje ciepła, dużej wilgotności i stanowiska jasnego lecz nie bezpośrednio nasłonecznionego;
- Begonia – to jedna z najpopularniejszych roślin tropikalnych uprawianych w mieszkaniach i na balkonach. Wiele gatunków jest ozdobnych z liści, a inne – kwiatów (bardziej wymagające są odmiany o dekoracyjnych liściach). Zimą trzeba zapewnić begoniom temperaturę minimum 160C;
- Difenbachia – jest okazałą rośliną o ozdobnych liściach, która we wnętrzach kreuje efekt dżungli. Dobrze znosi mikroklimat panujący w mieszkaniach. Lubi zraszanie i częste podlewanie. Wymaga temperatury nie niższej niż 150C;
- Filodendron – w polskich mieszkaniach uprawianych jest wiele jego gatunków ozdobnych z liści, jak filodendron czerwieniejący, filodendron pnący, filodendron Xanadu. Wszystkie najlepiej rosną w pomieszczeniach, w których zimą temperatura nie spada poniżej 15-180C (w zależności od gatunku);
- Fitonia – niewielka roślina o wzorzystych liściach. Dobrze rośnie zwłaszcza w zamykanych słojach, gdyż lubi wilgoć oraz ciepło. Słabo znosi suche powietrze podczas zimowania w mieszkaniach;
- Kalatea – ceniona jest za piękne, wzorzyste liście. Dość trudna w uprawie, gdyż potrzebuje wilgotnego podłoża i powietrza oraz temperatury co najmniej 180C. W sprzyjających warunkach kwitnie w mieszkaniu;
- Koleus Blumego – to popularna roślina o wzorzystych, kolorowych liściach. Uprawiana jest często w mieszkaniach i na balkonach. Lubi podlewanie. Zamiera w temperaturze około 80C. Najlepiej zimuje w słabo ogrzewanych pokojach (w temperaturze około 150C);
- Kroton – jest często uprawiany ze względu na ozdobne liście. Przez cały rok trzeba mu zapewnić temperaturę minimum 180C. Zimą źle znosi suche powietrze w mieszkaniach. Preferuje także kwaśny odczyn podłoża;
- Monstera – ma dekoracyjne liście i osiąga duże rozmiary (do 2 m). W odróżnieniu od większości innych roślin tropikalnych dobrze znosi chłód zimą (do około 100C). To roślina znakomita do dużych przestrzeni: salonów, korytarzy, oranżerii, biur. Najczęściej uprawiana jest monstera dziurawa;
- Peperomia – często uprawiana w polskich mieszkaniach, zwłaszcza peperomia kędzierzawa i peperomia srebrzysta. Ich wymagania nie są zbyt duże, ale trzeba pamiętać, że są ciepłolubne (temperatura w pokoju nie powinna spadać poniżej 180C);
- Pilea – piękna roślina o wzorzystych liściach. Dobrze znosi spadki temperatury do 120C. Preferuje wilgotne podłoże i powietrze przez cały rok, co zwłaszcza zimą nie jest łatwo zapewnić. Często uprawiana jest w zamykanych słojach;
- Sanseweria – znana jest także jako wężownica. To roślina o grubych, ozdobnych liściach. Jest bardzo odporna i niewymagająca. Nie lubi jedynie zimowania w pokojach, w których temperatura wynosi mniej niż 150C. Dobrze znosi przesuszenie;
- Skrzydłokwiat – mało wymagająca roślina o ozdobnych liściach i kwiatach podobnych do anturium. Nie udaje się jedynie wtedy, gdy zimą w pomieszczeniu temperatura jest niższa niż 160C;
- Storczyk – z tropików pochodzą np. cymbidium, dendrobium, katleja, zygopetalum. Wszystkie pięknie kwitną, a niektóre także wspaniale pachną. To dość wymagające rośliny, którym trzeba zapewnić odpowiednie warunki (podłoże, temperaturę, oświetlenie, wilgotność);
- Zielistka – to wyjątkowo mało wymagająca roślina pokojowa, często wykorzystywana też w kompozycjach balkonowych. Ma długie, ozdobne liście w kolorze zielonym lub w paski. Najczęściej jest uprawiana zielistka Sternberga. Znosi spadki temperatury do kilku stopni Celsjusza.
3. Jaką temperaturę zapewnić roślinom tropikalnym?
Rośliny tropikalne pochodzą z najcieplejszych rejonów Ziemi. Jednak ich wymagania cieplne nie są takie same. Spadek temperatury do prawie 00C znosi np. zielistka. Zimę w słabo ogrzewanych pomieszczeniach (15-180C) mogą spędzać m.in. monstera, sanseweria i skrzydłokwiat. Ciepło cały rok (minimum 180C) musi mieć kroton.
Warto wiedzieć, że rośliny tropikalne najlepiej ukorzeniają się w temperaturze powyżej 200C. To częsta przyczyna niepowodzeń w uprawie tych roślin. Wczesną wiosną, aby uzyskać sadzonki, donice można stawiać na parapetach podgrzewanych pod spodem przez grzejnik.
Przeczytaj także: Filodendron – ABC uprawy
4. W jakiej ziemi sadzić rośliny tropikalne?
Większość roślin tropikalnych dobrze rośnie w uniwersalnych podłożach do roślin ozdobnych. Odpowiednie jest np. Gotowe podłoże do domowych roślin zielonych. Niektóre, m.in. kroton, preferują kwaśny odczyn ziemi, podobnie jak rododendrony i wrzosy. Dlatego zamiennie użyć można do ich sadzenia Gotowego podłoża do rododendronów i innych roślin wrzosowatych. Specjalnych substratów wymagają storczyki – polecane jest Gotowe podłoże do storczyków.
Przed sadzeniem roślin tropikalnych warto sprawdzać, jakie wymagania co do ziemi mają poszczególne gatunki! Gotowe podłoża można wzbogacać różnymi dodatkami, które np. poprawiają ich przepuszczalność (jak Perlit i Keramzyt) czy magazynują wodę (m.in. Nawóz z hydrożelem TerraCottem Universal).
Przeczytaj także: Dodatki do podłoży – jakie i kiedy wybrać oraz Czy warto stosować hydrożel do kwiatów w domu i na balkonie
5. Jak podlewać rośliny tropikalne?
Choć rośliny tropikalne kojarzą się z wilgotnymi dżunglami, nie wszystkie potrzebują częstego podlewania i dużych ilości wody, np. sanseweria i zielistka. Większość gatunków preferuje wilgotne podłoże przez cały rok, ale zimą należy nieco ograniczać podlewanie. Wiele roślin tropikalnych jest wrażliwych na niską wilgotność powietrza. Dlatego poza sezonem grzewczym rosną dobrze, ale zimą schną, gdyż powietrze w mieszkaniach ma wtedy niską wilgotność. Aby pomóc roślinom tropikalnym przetrwać okres zimowy, stosować można zraszanie. Niektóre gatunki, jak fitonia i pilea, dobrze rosną w zamykanych słojach (panuje w nich wysoka wilgotność przez cały rok).
Przeczytaj także: Rośliny domowe a twarda woda – jak podlewać i kiedy zakwaszać bez szkody dla roślin oraz Podlewanie storczyków – kiedy i jak podlewać orchidee
6. Jak nawozić rośliny tropikalne?
Najczęściej rośliny tropikalne zasila się co 1-2 tygodnie od marca do września. Uwzględniać jednak trzeba indywidualne potrzeby różnych gatunków, a także ich kondycję oraz siłę wzrostu. Nieco inne potrzeby nawozowe mają rośliny ozdobne z liści oraz kwiatów.
Do gatunków o ozdobnych liściach odpowiednie są np. płynny Nawóz do roślin zielonych oraz w samodozujących ampułkach GreenEnergy do roślin zielonych i GreenEnergy Duo do roślin zielonych. Do roślin o dekoracyjnych kwiatach polecane są m.in. płynny Nawóz do kwitnących oraz Pałeczniki nawozowe do kwitnących.
Do storczyków należy stosować nawozy przeznaczone do tej grupy roślin. Nadają się m.in. Nawóz do storczyków Moc Kwiatów w płynie, OrchidEnergy do storczyków w samodozującej ampułce i Pałeczki nawozowe do storczyków.
Przeczytaj także: Rośliny pokojowe o ozdobnych liściach – ABC nawożenia
