W jaki sposób uprawiać i pielęgnować pomidory?

Pomidory należą do najchętniej uprawianych warzyw w naszym kraju. Ich owoce są cenione ze względu na walory smakowe, właściwości zdrowotne oraz szerokie zastosowanie w kuchni. W uprawie występują liczne odmiany różniące się m.in. szybkością wzrostu, smakiem i kształtem owoców czy zabarwieniem skórki i miąższu. Aby cieszyć się pysznymi pomidorami z własnej uprawy należy jednak pamiętać o odpowiednich zabiegach pielęgnacyjnych, które należy wykonać we właściwym terminie.

W jaki sposób uprawiać i pielęgnować pomidory?

1. Czym charakteryzuje się pomidor?

Jak wygląda pomidor?

Pomidor zwyczajny (Solanum lycopersicum) to gatunek rośliny z rodziny psiankowatych dorastający zwykle do 1,5 m wysokości (u odmian szklarniowych nawet do kilku metrów). Roślinę wyróżniają pojedynczo lub podwójnie pierzastodzielne liście oraz żółte kwiaty o zaostrzonych płatkach, zebrane w jednostronne, kilkukwiatowe skrętki w kątach liści. Owocem jest duża, soczysta jagoda, wielkości od 20 do ponad 100 mm średnicy. Jej kształt może być kulisty, wydłużony bądź żebrowany (podobny do papryki). Owoce mogą mieć zabarwienie czerwone, pomarańczowe, żółte, zielone (dojrzałe), a nawet czarne.

? Czy wiesz, że w strefie międzyzwrotnikowej pomidor rośnie jako bylina, czyli jest rośliną wieloletnią. Z powodu wrażliwości na mróz w strefie klimatu umiarkowanego gatunek uprawiany jest jako roślina jednoroczna (np. w Polsce).

Skąd pochodzą pomidory?

Pomidory pochodzą z Ameryki Południowej lub Środkowej. Do Europy dotarły po 1492 roku, po odkryciu Ameryki przez Krzysztofa Kolumba. Początkowo, do XIX wieku przez wielu Europejczyków pomidor był uważany za roślinę trującą. Wówczas uprawiano go w ogrodach ale w celach dekoracyjnych.

Skąd się wzięła nazwa pomidor?

Pierwsze zachowane nazwy zwyczajowe pomidora w językach europejskich pojawiają się w XVI wieku jako „Poma amoris” (czyli jabłko miłości), bądź jako „Poma aurea” (czyli złote jabłka). W języku włoskim utrwalona została nazwa „Pomi d'oro”, która w dosłownym tłumaczeniu oznacza także „złote jabłka”. Nazwa ta stała się źródłem dla określenia używanego w języku polskim, jednak słowo „Pomidor” rozpowszechniło się w piśmiennictwie dopiero w XIX wieku.

? Czy wiesz, że Tomatina to hiszpańskie święto, podczas którego uczestnicy obrzucają się nawzajem pomidorami.

pomidor 6

Jakie zalety mają owoce pomidorów?

Pomidory zawierają sód, potas, magnez, wapń, mangan, żelazo, kobalt, miedź, cynk, fosfor, fluor, chlor i jod. Owoce są także bogate w witaminy: K, H, B1, B2, B2, B5, B6, C oraz w kwas szczawiowy, kwas cytrynowy i kwas jabłkowy. Regularne spożywanie pomidorów spowalnia procesy starzenia, a nawet zmniejsza ryzyko powstawania nowotworów, m.in.  trzustki i szyjki macicy. Zalecany jest w dietach przeciw otyłości, cukrzycy, chorobach nerek i serca. Ponadto pomidor reguluje trawienie, działa antytoksycznie, wspomaga serce, ujędrnia skórę, poprawia samopoczucie i koi nerwy.

Jakie zalety mają owoce pomidorów?

Pomidory zawierają sód, potas, magnez, wapń, mangan, żelazo, kobalt, miedź, cynk, fosfor, fluor, chlor i jod. Owoce są także bogate w witaminy: K, H, B1, B2, B2, B5, B6, C oraz w kwas szczawiowy, kwas cytrynowy i kwas jabłkowy. Regularne spożywanie pomidorów spowalnia procesy starzenia, a nawet zmniejsza ryzyko powstawania nowotworów, m.in.  trzustki i szyjki macicy. Zalecany jest w dietach przeciw otyłości, cukrzycy, chorobach nerek i serca. Ponadto pomidor reguluje trawienie, działa antytoksycznie, wspomaga serce, ujędrnia skórę, poprawia samopoczucie i koi nerwy.

Jak wykorzystać pomidory w kuchni?

Owoce pomidorów spożywane są pod różnymi postaciami: w stanie surowym, jako składnik zup, sosów, sałatek, kanapek, potraw z ryżu. Pomidory są też przetwarzane na soki, przeciery i koncentraty.

? Czy wiesz, że za właściwości lecznicze pomidorów odpowiada ich naturalny czerwony barwnik, czyli likopen. Nie ginie on nawet podczas obróbki cieplnej, a w przetworach jest go nawet 2-3 razy więcej niż w świeżych pomidorach.

Które odmiany pomidorów zapewniają obfite plonowanie?

  • Pomidor ‘Ola’ – to odmiana wczesna o średniej sile wzrostu, plenna, tolerancyjna na niesprzyjające warunki w okresie kwitnienia i zawiązywania owoców. Uprawa w gruncie, może być w większym zagęszczeniu. Owoce drobne, kuliste, barwy żółtej, twarde bez skłonności do pękania. Dobrze przechowują się po zbiorze.
  • Pomidor ‘Bawole Serce’ – atrakcyjna odmiana do uprawy amatorskiej. Roślina wysoka (do 2 metrów), wiotkołodygowa. Rozsadę możemy przygotować od połowy marca. Wysadzanie do gruntu w drugiej połowie maja. Zalecana rozstawa 50 cm w rzędach i około 70 do 80 cm między rzędami. Wymaga palikowania, cięcia i prowadzenia na 2-3 pędy. Owoce są duże (200-600 g). Zbiór od sierpnia do października.
  • Pomidor ‘Jawor’ – to odmiana sztywnołodygowa. Wysiew do kiełkownika na przełomie marca i kwietnia. Wysadzanie do gruntu od połowy maja do połowy czerwca. Rozstawa 40-60 cm między rzędami i 30-40 cm w rzędach. Owoce duże, kuliste, nadają się do bezpośredniego spożycia lub przetwórstwa.
  • Pomidor ‘Krakus’ – to odmiana średnio późna, wysokorosnąca. Zaleca się uprawę pod osłonami lub w polu. Prowadzenie na jeden lub dwa pędy przy wysokich palikach. Owoce duże, mięsiste, barwy ciemnoczerwonej. Zbiór sierpień – wrzesień. Świetnie nadają się na domowe przetwory i do sałatek.
  • Pomidor ‘Koralik’ – to odmiana silnie rosnąca i krzewiąca się, wiotkołodygowa, średnio wczesna, plenna, odporna na zarazę ziemniaka, świetnie sprawdza się w uprawie amatorskiej. Wysiew od marca w kiełkowniku, przenosimy do gruntu od połowy maja, uprawa w rozstawie 40 do 60 cm. Owoce są drobne, kuliste, twarde, barwy czerwonej (30-40 w gronie). Zbiór owoców sierpień-wrzesień, dobrze przechowują się po zbiorze.
pomidor 3
  • Pomidor ‘Malinowy Olbrzym’ – to odmiana średnio późna, bardzo dobra do uprawy amatorskiej. Uprawa gruntowa przy palikach w rozstawie 100x50 cm. Zalecane prowadzenie na 1 lub 2 pędy. Owoce duże lub bardzo duże (masa ponad 200 g).
  • Pomidor ‘Malinowy Retro’ – to odmiana wczesna, wysoka, bardzo plenna (z rośliny można uzyskać nawet do 8 kg owoców). Nadaje się do uprawy w wysokich tunelach nieogrzewanych i w gruncie. Ze względu na osiągany wzrost, wymaga palikowania. Owoce średnie i duże, bez skłonności do pękania.
  • Pomidor ‘Malinowy Ożarowski’ – to odmiana wysokorosnąca o wczesnej porze dojrzewania owoców. Rośliny o ciągłym wzroście, wymagające palikowania. Liście typu ziemniaczanego. Owoce bardzo kształtne, duże i średnie, o pięknej malinowej barwie. W porównaniu ze znaną odmianą Zorza, jest plenniejszy i bardziej wyrównany w wielkości i kształcie owoców. Ta wybitna amatorska odmiana przeznaczona jest do uprawy w polu, ale sprawdza się również w tunelach foliowych.
  • Pomidor ‘Złoty Ożarowski’ – pierwsza polska odmiana pomidora wysokiego o ciągłym wzroście i pięknych pomarańczowych owocach. Owoce duże i bardzo duże (średnia masa około 120 g), gładkie, bez piętki, dosyć twarde, mięsiste, okrągłe lub lekko wydłużone, bardzo smaczne. Jest odmianą średnio wczesną, bardzo plenną, odporną na wirusa mozaiki pomidora. Polecany jest do amatorskiej uprawy w gruncie przy palikach oraz w tunelach foliowych.
  • Pomidor ‘Atol’ – to odmiana bardzo wczesna, samokończąca. Owoce duże o masie przekraczającej 100 g, twarde, okrągłe, bez pestki, czerwone, mięsiste i bardzo smaczne. Odmiana bardzo plenna, przeznaczona do uprawy gruntowej na świeży rynek i do przetwórstwa.  Charakteryzuje się dużym udziałem plonu handlowego i tolerancję na zarazę ziemniaka.
  • Pomidor ‘Rumba’ – wczesna odmiana samokończąca, o pokroju wzniesionym. Owoce zawierają najwięcej witaminy C ze wszystkich znanych odmian pomidora gruntowego. Są duże o ciężarze około 90 g, lekko spłaszczone, bardzo kształtne, dobrze odrywające się od rośliny. Cechą charakterystyczną jest piękna barwa miąższu uwarunkowana genetycznie. Owoce są mięsiste, z dużą ilością komór nasiennych, twarde, odporne na pękanie i zgniatanie. Są smaczne i mają odpowiedni stosunek cukrów do kwasów oraz odpowiednią ilość kwasów organicznych, decydujących o przydatności do przetwórstwa. Odmiana bardzo plenna, tolerancyjna na choroby.
  • Pomidor ‘Kmicic’ – to odmiana samokończąca, średnio wczesna, o owocach typu Lima. Rośliny o pokroju wzniesionym, dość zwartym. Owoce o masie 50-60 g, wydłużone, gruszkowate, intensywnie czerwone. Wyróżnia się wysoką zawartością witaminy C w owocach i wysokim plonem wczesnym. Owoce mają jednolitą krwistoczerwoną barwę miąższu, są 2-3 komorowe, bardzo twarde, odporne na zgniatanie i pękanie. Łatwo odrywają się od rośliny. Odmiana  bardzo plenna, dojrzewająca wcześniej niż odmiany tego typu, sprawdzająca się w uprawie nawet w lata o złych warunkach atmosferycznych. Doskonały surowiec do przetwórstwa w całości oraz do bezpośredniego spożycia.
pomidor 4

2. W jaki sposób uprawia się pomidory?

Na jakim stanowisku najlepiej udają się pomidory?

Pomidory można uprawiać w gruncie, szklarni oraz w tunelach foliowych. Do uprawy w gruncie powinniśmy wybrać miejsce osłonięte i dobrze nasłonecznione. Należy pamiętać, że pomidor jest wrażliwy nawet na najmniejsze przymrozki i ginie już przy 0°C. Optymalna temperatura wzrostu wynosi 18-25°C. Natomiast przy zbyt wysokich temperaturach (powyżej 30°C) nie wytwarza się czerwony barwnik, likopen.  

Jakie warunki glebowe są najlepsze dla pomidorów?

Pomidor najlepiej udaje się na glebach przepuszczalnych, ciepłych i zasobnych w próchnicę. Dostatecznie bogata w składniki pokarmowe i łatwo nagrzewająca się gleba to klucz do osiągnięcia dorodnych roślin i obfitych plonów. Pomidor nie jest wrażliwy na zakwaszenie gleby. Glebę pod uprawę pomidorów należy głęboko przekopać i wzbogacić dobrze rozłożonym obornikiem lub kompostem. Jest to szczególnie ważne u odmian samokończących, gdyż one płytko się korzenią. Odmiany wysokorosnące plonują też dobrze w kolejnych latach po nawożeniu organicznym. Jeśli nie dysponujemy świeżym obornikiem lub kompostem to warto zastosować Obornik granulowany.

Jak często należy nawozić pomidory?

Pomidory należą do warzyw o dużym zapotrzebowaniu na składniki pokarmowe, zwłaszcza w okresie silnego rozwoju wegetatywnego i jednoczesnego zawiązywania owoców (lipiec-sierpień). Jeśli przed rozpoczęciem uprawy pomidorów nie zastosowaliśmy nawozów pochodzenia organicznego (np. obornik lub kompost) to warto sięgnąć po gotowe nawozy ekologiczne, które oprócz dostarczenia składników pokarmowych korzystnie wpłyną także na strukturę gleby i zawartość próchnicy. W tym celu doskonale sprawdzi się Biohumus Max wyprodukowany na bazie biohumusu, Nawóz ekologiczny płynny do pomidorów bądź Nawóz ekologiczny granulowany do pomidorów. Dobrym rozwiązaniem jest także stosowanie gnojówek z pokrzywy. W celu uniknięcia pojawienia się objawów niedoboru składników pokarmowych należy także zastosować nawożenie mineralne. Rozpoczyna się je zwykle po około 3 tygodniach od posadzenia rozsady i powtarza co 10-14 dni. Właściwe uzupełnienie składników pokarmowych zapewni Nawóz granulowany do pomidorów, Nawóz płynny do pomidorów lub Nawóz rozpuszczalny do pomidorów. Nawożenie pomidorów należy zakończyć na około 3 tygodnie przed planowaną likwidacją uprawy.

Czy pomidor wymaga częstego podlewania?

Podlewanie pomidorów należy do bardzo ważnych elementów uprawy. Nieodpowiednie ilości wody sprawią, że owoce będą małe i niesmaczne bądź w ogóle się nie zawiążą. Sposób podlewania pomidorów zależy od tego, na jakim etapie wzrostu jest roślina. Przed pojawianiem się owoców rośliny należy podlewać 2-3 razy w tygodniu ale bardzo obficie. Taki sposób podlewania przyczyni się do tego, że woda wniknie w głąb ziemi i umożliwi lepsze wrośnięcie korzeni w podłoże. Częste i niewielkie dawki wody nasączą jedynie wierzchnią warstwę gleby co sprawi, że korzenie będą się rozrastać na boki i wychodzić z gruntu. Wraz z pojawieniem się owoców należy zwiększyć częstotliwość podlewania, jednak dawkę wody należy ograniczyć. Taki sposób nawadniania zapewni soczyste owoce. Podczas podlewania należy pamiętać, aby unikać moczenia nadziemnych części roślin. Nawilżanie liści, pędów czy owoców nie służy pomidorom i często prowadzi do rozwoju chorób grzybowych.

Dlaczego warto zapylać pomidory?

Pomidory należą do roślin obcopylnych. Dlatego jeśli uprawiamy pomidory w tunelu lub szklarni, należy codziennie otwierać osłony, w celu umożliwienia pracy owadom zapylającym. W przypadku braku lub niewielkiej ilości owadów możemy też sami potrząsać kwiatami pomidorów, żeby pyłek uniósł się w powietrze, lub przenosić pędzelkiem pyłek z jednej rośliny na drugą. Przeprowadzenie tego zabiegu pozwala na prawidłowe zawiązywanie owoców.

Czy warto ściółkować pomidory?

Ściółkowanie korzystnie wpływa na wzrost i rozwój pomidorów. Dzięki zabiegowi skutecznie zapobiega się wzrostowi chwastów oraz nadmiernemu parowaniu wody z gleby. Ponadto ściółka zabezpieczy korzenie roślin przed wahaniami temperatury. Oprócz czarnej agrowłókniny do ściółkowania warto wykorzystać materiały pochodzenia naturalnego, np. przekompostowana kora, słoma, zrębki czy trociny.

Czy pomidory wymagają podwiązywania?

Wysokorosnące odmiany pomidorów (do 2-3m wysokości) wymagają zastosowania solidnych podpór i podwiązywania do nich. W tym celu wykorzystuje się najczęściej drewniane paliki bądź bambusowe tyczki. Można także przywiązywać do sznurków lub drutów, które rozciąga się wzdłuż rzędów. W okresie wzrostu roślin zabieg ten należy przeprowadzać co tydzień. Łodygę  pomidorów podwiązuje się do palików nieco poniżej przyszłego grona z owocami. Uprawa przy podporach powoduje, że dojrzewające owoce nie będą leżały na ziemi. Ponadto są lepiej nasłonecznione i szybciej obsychają po deszczu. Dzięki podwiązywaniu pomidorów łatwiejszy jest także zbiór owoców i pielęgnacja roślin.

Dlaczego warto usuwać liście pomidorów?

W miarę wzrostu pędów warto usuwać dolne liście. Zabieg jest szczególnie ważny w przypadku gdy pojawią się na nich jakiekolwiek plamy lub przebarwienia, które mogą być początkiem infekcji grzybowej. Jeśli owoce pomidorów są już prawidłowo ukształtowane, można usunąć osłaniające je liście. Dzięki temu do owoców dotrze więcej światła, które jest niezbędne aby warzywa te nabrały aromatu i smaku.

W jakim celu usuwa się boczne pędy?

Usuwanie bocznych pędów pomidorów to ważny zabieg pielęgnacyjny, który pozwala na skoncentrowanie całej energii rośliny na rozwój owoców. Najbardziej rozpowszechnione jest prowadzenie roślin na jeden pęd. W tym celu na roślinie pozostawia się tylko pęd główny, natomiast wszystkie inne wyrastające z kątów liści należy usuwać. W przypadku uprawy pomidorów na dwa pędy pozostawiamy pęd główny oraz jeden pęd wyrastający pod pierwszym gronem owoców. Natomiast w uprawie pomidorów na trzy pędy dodatkowo pozostawia się pęd, który wyrósł z najniższego węzła pędu głównego. Większa liczba pędów ma duży wpływ na późniejsze owocowanie. Rośliny uprawiane na więcej niż jeden pęd mają większe wymagania, dlatego nie można o tym zapomnieć decydując się na ten sposób uprawy.

Na czym polega ogławianie pomidorów?

Ogławianie to bardzo istotny, a zarazem często pomijany zabieg podczas uprawy pomidorów w ogrodzie. W celu przyspieszenia dojrzewania owoców należy usunąć wierzchołek pędu głównego bądź 2 lub 3 pędów (jeśli uprawiamy na większą ilość pędów). Zabieg przeprowadza się najczęściej około połowy sierpnia. Należy pozostawić 2-3 liście nad najwyżej kwitnącym gronem. Ogławianie pomidorów pozwala dorosnąć i dojrzeć wszystkim owocom przed nadejściem jesiennych przymrozków.

Kiedy zbiera się pomidory?

Zbiór owoców pomidora będzie możliwy od przełomu lipca i sierpnia, aż do jesiennych przymrozków (zwykle do około połowy października). Zbiory przeprowadza się najczęściej co 3-5 dni. Dojrzałe owoce, w zależności od gatunku, przybierają barwy od czerwonej do żółtej. Owoce zielone, ale wyrośnięte, zebrane we wrześniu i październiku z odmian późnych tuż przed jesiennymi przymrozkami można przechowywać kilka tygodni, poddając je tzw. dojrzewaniu posprzętnemu. Takie owoce należy przetrzymywać ułożone luźno w temperaturze około 12° C.

pomidor 7

3. Kiedy wykonywać prace pielęgnacyjne?

RODZAJ ZABIEGU MIESIĄC
Produkcja rozsady I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII
Sadzenie I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII
Podlewanie I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII
Nawożenie I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII
Zapylanie I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII
Podwiązywanie I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII
Usuwanie liści i pędów bocznych I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII
Ogławianie I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII
Zbiór owoców I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII

 

4. W jaki sposób rozmnaża się pomidory?

Kiedy i w jakich warunkach wysiewa się pomidory?

Pomidory uprawia się z rozsady, której produkcja trwa od 5 do 8 tygodni. Rozpoczęcie produkcji rozsady pomidorów następuje najczęściej w lutym lub w marcu. Wówczas wysiewamy do pojemników (doniczki czy skrzynki wysiewne) nasiona pomidorów. Do prawidłowego kiełkowania niezbędne jest zapewnienie odpowiedniej ilości światła, wilgotności oraz temperatury w przedziale od 22°C do 25°C. Aby utrzymać stałą wilgotność warto raz dziennie zraszać podłoże. Przykrycie pojemnika folią lub plastikową osłoną pozwoli stworzyć młodym roślinom korzystny mikroklimat. Doskonałym rozwiązaniem są także gotowe miniszklarenki, które z powodzeniem można ustawić na parapecie okiennym.

Jakie podłoże jest najlepsze przy produkcji rozsady?

Na powodzenie w produkcji rozsady duży wpływ ma właściwe przygotowanie podłoża. Powinno ono być bogate w składniki pokarmowe oraz  posiadać odpowiednie stosunki powietrzno-wodne. Nie można także zapomnieć o odpowiednim odczynie, który powinien być zbliżony do obojętnego. Ponadto podłoże do produkcji rozsady musi być wolne od wszelkiego rodzaju patogenów i szkodników. Do przygotowania podłoża można wykorzystać takie  składniki jak: piasek, obornik, torf ogrodniczy, glina oraz ziemie pochodzące z przekompostowania resztek roślinnych. W uprawie roślin z rozsady zastosowanie ma także ziemia inspektowa, która jest mieszanką tradycyjnej ziemi polowej z przekompostowanym obornikiem. Dodanie niewielkiej ilości piasku, żwiru czy torfu sprawi, że uzyskamy luźniejszą strukturę podłoża oraz zapewnimy właściwe stosunki powietrzno-wodne. Na rynku dostępne są także gotowe podłoża do wysiewu nasion i produkcji rozsady. Na szczególną uwagę zasługuje Podłoże Target do siewu.

pomidor 5

Dlaczego rozsadę pomidorów należy hartować?

Hartowanie polega na stopniowym przyzwyczajaniu się młodych roślin do niższych temperatur i wiatru. Procesowi należy poddać rośliny, które uprzednio znajdowały się w pomieszczeniach, szklarniach i pod osłonami. Hartowanie trwa zwykle od 10 do 14 dni. Polega ono na coraz dłuższym wietrzeniu inspektów czy szklarni z  roślinami, najpierw w ciągu dnia, a z czasem także nocą. Rośliny, które nie zostaną przyzwyczajone do niższych temperatur a zostaną wysadzone na miejsce stałe często mają zahamowany wzrost, a w niesprzyjających warunkach nawet zamierają.

Kiedy i w jaki sposób wysadzamy rozsadę na miejsce stałe?

Pomidory zaleca się sadzić do gruntu od połowy maja (najlepiej po Zimnej Zośce). Gdy młode rośliny osiągną odpowiednie rozmiary, wyjmujemy rozsadę z doniczek i sadzimy do gruntu, umieszczając ich bryły korzeniowe w przygotowanych dołkach. Ziemię wokół nich ugniatamy i podlewamy. Podczas sadzenia roślin sprawdzi się Ziemia do pomidorów i warzyw, która zapewni prawidłowy wzrost i obfite plonowanie. Warto także zastosować Nawóz extrawydajny do pomidorów, dzięki czemu rośliny będą miały zapewnione składniki pokarmowe przez okres 6 miesięcy. W celu zabezpieczenia świeżo posadzonych rozsad i zapewnienia im lepszych warunków można przykryć je specjalna włókniną, która będzie je chroniła przed szkodnikami, zimnem, gradem, itp.

Informacja Porada: Przez pierwsze kilkanaście dni po wysadzeniu rozsady na miejsce stałe powinno się dbać o regularne dostarczanie wody. Młode rośliny mają najczęściej mniej lub bardziej uszkodzony system korzeniowy przez co są bardziej wrażliwe na niedobory wody.

5. Jak stworzyć piękną kompozycję?

Pomidory uprawiane są przede wszystkim ze względu na smaczne i soczyste owoce, jednak w okresie dojrzewania stanowią także element dekoracyjny ogrodu, zwłaszcza odmiany o drobnych owocach (typu „cherry”). Rośliny, które rozpoczęły owocowanie doskonale komponują się na rabatach z roślinami ozdobnymi, zarówno jednorocznymi, jak i wieloletnimi. Wyjątkowo dekoracyjnie wyglądają także pomidory rosnące na tle roślin o intensywnie zielonym zabarwieniu liści lub igieł.

pomidor 2

6. Jakie problemy występują w uprawie?

Jakie choroby najczęściej występują na pomidorach?

Choroba

Objawy

Zwalczanie

 

Zaraza ziemniaka na pomidorze

 

Powszechna choroba pomidorów. Pierwsze objawy występują w postaci dużych, nieregularnych, wodnistych plam na czubkach i brzegach liści. Podczas chłodnej i wilgotnej pogody plamy bardzo szybko powiększają się, obejmując znaczą powierzchnie liścia. Prowadzi to do zasychania i zrzucania liści przez rośliny. Na owocach pojawiają się duże, twarde, brunatne plamy, sięgające w głąb miąższu. Porażone owoce nie dojrzewają i opadają.

 

Alternarioza pomidora (sucha zgnilizna liści)

 

Na liściach pojawiają się ciemnobrunatne, ograniczone nerwami plamy do 1,5 cm średnicy, które z czasem zasychają i wykruszają się w środku. Liście żółkną, zwijają się i obumierają. Porażenie owoców zlokalizowane jest w miejscach uszkodzenia skórki i w zagłębieniu szypułki. Porażone owoce gniją, a na powierzchni plam widoczny jest nalot grzybni.

 

Brunatna zgnilizna owoców pomidora

 

Objawy występują stosunkowo późno, zwykle po kilku tygodniach od posadzenia. Rośliny więdną, w wyniku uszkodzenia podstawy łodygi przez grzyb. Na łodydze, tuż nad ziemią pojawiają się brunatne gnilne plamy. Na owocach zgnilizna pojawia się wokół szypułki, w postaci ciemnobrunatnych, zapadających się plam.

 

Szara pleśń

 

Objawy występują na wszystkich nadziemnych częściach rośliny. Na liściach widoczne są szarozielone lub żółte plamy, które stopniowo powiększają swoją powierzchnię. Liście stopniowo zamierają. Powyżej miejsca porażenia roślina zamiera. Na owocach widoczne są wodniste, miękkie plamy z szarym nalotem grzyba.

 

Rak bakteryjny pomidora

 

Na więdnących liściach pojawiają się brunatne plamy, a liście zamierają. Więdnięcie może występować tylko po jednej stronie łodygi. Na przekroju łodygi widoczne są ciemne, brunatne smugi. Na pędach pojawiają się pęknięcia i śluzowate wycieki. Owoce pokrywają się ciemnymi plamami. Porażone owoce gniją.

  • Zaprawianie nasion przed siewem: Zaprawa Nasienna 75 DS/WS.
  • Odkażanie narzędzi używanych do prowadzenia zabiegów pielęgnacyjnych.
  • Silnie porażone rośliny wycinać i palić.
  • Nie uprawiać pomidorów przez kolejne 4 lata, w miejscu gdzie wystąpiła choroba.
  • Oprysk preparatami: Miedzian Extra 350 SC, Miedzian 50 WP.

Jakie szkodniki stanowią zagrożenie dla pomidorów?

Szkodnik

Objawy

Zwalczanie

 

Stonka ziemniaczana

 

Groźny szkodnik w uprawie pomidora i ziemniaków. Żółto-czarne paskowane chrząszcze oraz czerwone larwy z czarnymi plamkami  żerują na liściach, zjadając je i powodując gołożery. Najczęściej atakują rośliny w maju, tuż po posadzeniu rozsady.

 

Mączlik szklarniowy

 

Larwy i osobniki dorosłe żerują na dolnej stronie liścia, wysysając z rośliny soki. Na blaszkach liściowych pojawiają się żółte plamy. Na powierzchni liści rozwijają się często grzyby sadzakowe. W przypadku intensywnego występowania szkodnika może dojść do całkowitego zamierania roślin.

 

Wciornastki

 

Na liściach pojawiają się liczne, nieregularne plamy, które rozszerzają się na całą powierzchnię.

 

Mszyce

 

Owady wysysają soki z liści i młodych pędów. Liście ulegają deformacjom, żółkną i zamierają. Mszyce wydzielają spadź na której rozwijają się grzyby sadzakowe. Mszyce są także wektorami groźnych chorób wirusowych.

 

Przędziorki

 

Pajęczaki te atakują przede wszystkim liście na których tworzą drobne pajęczynki. Liście przybierają biało-kremową barwę. Silnie zaatakowane rośliny mogą zamierać.

Zapisz się do newslettera i pobierz bezpłatne poradniki!