Z artykułu dowiesz się:
1. Dlaczego warto uprawiać ogórki na sznurkach?
Większość ogórków to pnącza (wyjątkiem jest np. odmiana Dar, która ma pokrój krzaczasty). Uprawiać je można zarówno wertykalnie, czyli pionowo przy podporach, jak i poziomo bez podpór, bezpośrednio na ziemi. Bardzo często jako podpory wybierane są sznurki, gdyż są tanie i łatwo je zamocować.
Ogórki uprawiane przy sznurkach zajmują znacznie mniejszą powierzchnię, niż rosnące poziomo. To duża zaleta, zwłaszcza na ograniczonej przestrzeni, np. w małych ogrodach, szklarniach, tunelach foliowych, na balkonach, podwyższonych grządkach. Dzięki temu na tej samej powierzchni mieści się więcej roślin, co ma przełożenie na większy plon.
Ponadto, gdy ogórki rosną pionowo, mniej są narażone na zbyt częste zwilżanie liści podczas podlewania, co ogranicza ryzyko występowania chorób. Mają też zapewnione lepsze oświetlenie ze wszystkich stron oraz cyrkulację powietrza, która również zmniejsza ryzyko występowania chorób. Łatwiej też prowadzić zbiór - nie trzeba się nadmiernie schylać ani szukać ogórków wśród liści. Ponadto owoce nie leżą nigdy na ziemi, dzięki czemu nie ulegają zapiaszczeniu. Unika się też ich przypadkowego rozdeptania, co zdarza się w uprawie ogórków bez podpór.
Uprawa ogórków na sznurkach to także możliwość tworzenia sezonowych parawanów (od czerwca do sierpnia), które jednocześnie dostarczają świeżych owoców. W ten sposób łatwo zrobić np. wakacyjną osłonę na balkonie lub tarasie. Parawany z ogórków, pnących się po sznurkach, mogą mieć nawet dekoracyjny charakter. Do tego celu wykorzystać można różne odmiany ogórków, np. białe, okrągłe, kiwano, meksykańskie.
Przeczytaj także: Nietypowe odmiany ogórków
2. Jakie sznurki są najlepsze do ogórków?
Istotny są zarówno materiał, z jakiego wykonany jest sznurek, jak i jego kolor. W uprawie ogórków lepiej sprawdzają się materiały niechłonące wody lub szybko wysychające. Dzięki temu na powierzchni sznurków nie mogą się rozwijać patogeny. Odpowiednie są zarówno tworzywa sztuczne, jak i naturalne materiały, np. juta, konopie, len. Wykorzystać też można sznurki z recyklingu, m.in. ze sprutych swetrów. Bardzo ważne jest, aby sznurek był bardzo mocny, gdyż musi wytrzymać ciężar ogórków (często to ponad 10 kg).
Nie mniej istotny jest kolor sznurka do uprawy ogórków. Nie powinien być żółty, gdyż ta barwa zwabia szkodniki ogórków, m.in. mączliki, mszyce, ziemiórki. Lepiej wybierać kolory neutralne, jak beżowy czy zielony. W uprawie gruntowej dobrym wyborem jest też sznurek niebieski, ponieważ ta barwa zwabia owady zapylające kwiaty (ale pod osłonami jest atrakcyjna również dla wciornastków). To ma znaczenie zwłaszcza w przypadku odmian ogórków niepartenokarpicznych, czyli potrzebujących pyłku do zawiązania owoców. Zamiast sznurka używać można drutu ogrodniczego, który od zwykłego różni się większą elastycznością oraz wykończeniem otuliną. Drut kosztuje jednak więcej niż sznurek.
Przeczytaj także: Choroby i szkodniki ogórków – objawy i zwalczanie
3. Jak mocować sznurek do uprawy ogórków?
Sznurek do prowadzenia ogórków można mocować na różne sposoby. Trzeba pamiętać, że fragment przy podłożu nie powinien być przywiązany do ogórka, gdyż grozi to naruszeniem korzeni lub nawet wyrwaniem rośliny.
Najlepiej jeszcze przed siewem ogórków przygotować konstrukcję do podtrzymywania pionowo przywiązanych sznurków. Sprawdzają się przenośne podpory do uprawy pnących warzyw (dostępne są w sklepach ogrodniczych). Można też zrobić prostą konstrukcję z drewna, przypominającą bramkę piłkarską - sznurki przywiązuje się do górnej poprzeczki. Jeśli ogórki uprawiane są pod osłonami, górne końce sznurków przywiązuje się do elementów konstrukcyjnych szklarni i tuneli foliowych, a na dole do listwy ułożonej poziomo na ziemi albo pojedynczych patyków lub szpilek wbijanych w ziemię (unikać trzeba uszkadzania korzeni przy tej czynności). Każdy ogórek powinien mieć osobny sznurek do wspinania. Na wysokich grządkach i w warzywniku dodatkowo można sznurek przeplatać poziomo pomiędzy pionową osnową. Wygląda to dekoracyjnie oraz ułatwia ogórkom wspinanie. Przy takim prowadzeniu ogórki nie muszą mieć osobnych sznurków.
Jak długie powinny być sznurki? Optymalna ich długość to 2 m, gdyż do takiej wysokości rośnie większość odmian. W uprawach amatorskich stosuje się jednak również niższe podpory, np. na podwyższonych grządkach. W szklarniach i tunelach foliowych długość sznurka dopasowuje się do ich wysokości.
Przeczytaj także: Uprawa ogórków w szklarni i pod folią
4. Jak siać ogórki przy sznurkach?
Ogórki przy sznurkach sieje się od razu w gruncie lub z rozsady. W gruncie siew jest rekomendowany nie wcześniej niż od drugiej połowy maja, gdy minie ryzyko przymrozków. Wcześniej można siać to warzywo na rozsadę, np. przeznaczeniem do uprawy pod osłonami. Odpowiedni termin to przełom marca i kwietnia. Rozsada musi być przygotowywana w osobnych doniczkach lub wielodoniczkach, gdyż ogórki źle znoszą przesadzanie z naruszoną bryłą korzeniową. Ziemia użyta do siewu powinna być lekka – odpowiednie jest np. Gotowe podłoże do siewu i pikowania. Po około 4 tygodniach rozsadę można posadzić w docelowych miejscach.
Do uprawy ogórków nadają się tylko miejsca nasłonecznione. Pamiętać trzeba o odpowiednich odstępach między roślinami uprawianymi przy sznurkach. Zarówno w przypadku siewu od razu do gruntu, jak i rozsady, ogórki powinny rosnąć co około 20 cm w rzędzie oraz około 100 cm między rzędami. Zalecenia co do rozstawu podawane są na opakowaniach nasion (poszczególne odmiany różnią się intensywnością wzrostu).
Przeczytaj także: Sztuka nawożenia ogórków – poradnik dla początkujących
5. Jakie odmiany ogórków uprawiać na sznurkach?
Przy sznurkach można oprawiać prawie wszystkie odmiany ogórka siewnego (oprócz krzaczastych), a także ogórki antylskie, kiwano, melonowe, meksykańskie. Uwagę trzeba zwracać na cechy odmian, np. czy są one rekomendowane do uprawy w gruncie (jak Śremski F1, Tristan F1, White Wonder), pod osłonami (m.in. Iwa, Maxime F1, Saladin F1) albo zarówno w gruncie, jak i pod osłonami (jak Brawo F1, Monika, Passion F1).
Warto też dobierać odmiany pod kątem swoich preferencji smakowych oraz przeznaczenia owoców. Dużo odmian jest tzw. sałatkowych, czyli doskonałych do surówek, na kanapki czy zdrową, niskokaloryczną przekąskę – to np. Euphya F1, Johanna, Salamanda F1. Inne odmiany rekomendowane są na przetwory, np. na korniszony, marynaty czy do kiszenia – wśród nich są Diamant F1, Polan F1, Twigy F1. Jeśli ogórki mają być przeznaczone zarówno na sałatki, jak i przetwory, najlepiej wybierać odmiany o uniwersalnym zastosowaniu (np. Brawo F1, Delikatess, Soplica F1). Wiele osób ceni ogórki bez goryczki – taką cechę mają m.in. Gergana, Hela F1, Saladin F1. Ciekawą odmianą nadającą się do uprawy balkonowej jest Iznik F1.
Przeczytaj także: W jaki sposób uprawiać i pielęgnować ogórki
Oznaczenie F1 w nazwach
ogórków oznacza odmianę mieszańcową. Aby ją
otrzymać, hodowcy stosują krzyżowanie. Z takich nasion
wyrastają ogórki bardziej odporne na choroby oraz dające
obfitszy plon. W kolejnym pokoleniu zwykle nie mają takich
samych cech. Dlatego nie warto zbierać własnoręcznie nasion
z odmian oznaczonych jako F1.
6. Jak prowadzić i ciąć ogórki przy sznurkach
Ogórki wspinają się po sznurkach przy pomocy wąsów czepnych oraz owijają wokół nich pędami. Aby im pomóc, zwłaszcza na początkowym etapie wzrostu, można pędy podwiązywać do podpór, np. również sznurkami albo klipsami ogrodniczymi. Podwiązywaniem można też ograniczać rozrastanie się ogórków nie na jednym lecz kilku sznurkach.
Doświadczeni ogrodnicy prowadzą ogórki na sznurkach na jeden pęd albo w kształcie parasola (po osiągnięciu szczytu sznurka, roślina prowadzona na jeden pęd rozrasta się kaskadowo w dół). Aby uzyskać takie efekty, stosuje się cięcie ogórków. Sposób przycinania zależy od siły wzrostu i krzewienia się poszczególnych odmian. Zwykle usuwa się wszystkie boczne pędy i zawiązki do 4-6 węzła. Wyrastające powyżej pędy boczne przycina się za 1-2 zawiązkiem. Najczęściej ten zabieg wykonuje się w przypadku odmian ogórków szklarniowych, które mają wyjątkowo długie i duże owoce.
W uprawie amatorskiej nie jest to konieczne, a czasem wręcz trudne do wykonania, np. jeśli sznurek lub drut zostanie przepleciony, tworząc rodzaj siatki. Pędy boczne można także zachować bez cięcia i pozwolić ogórkom na naturalny wzrost przy sznurkach.
Sznurki do uprawy ogórków nie powinny być wykorzystane w tym samym celu w kolejnym sezonie, gdyż mogą na nich przetrwać patogeny chorobotwórcze. Dlatego należy je wymienić. Można go użyć do podwiązywania innych roślin, np. ozdobnych, czy robienia chochołów z traw ozdobnych przed zimą. Przed ponownym użyciem warto sznurek wyczyścić, np. w wodzie z dodatkiem Mydła ogrodniczego potasowego z czosnkiem.
Przeczytaj także: Dlaczego ogórki są gorzkie