Pak choi - jak uprawiać kapustę chińską w polskim klimacie

Pak choi, czyli kapusta chińska (Brassica rapa chinensis) to warzywo jednoroczne. Dorasta do 20-40 cm wysokości (podczas kwitnienia do 100 cm). Należy do rodziny kapustowatych. Kuzyni pak choi to m.in. brokuł, jarmuż, kalafior, kalarepa, kapusta głowiasta biała, kapusta głowiasta czerwona, kapusta pekińska, mizuna, rzeżucha, rzodkiew, rzodkiewka.

Pak choi ma jadalne liście, ogonki liściowe oraz kwiaty. Jego liście, w zależności odmiany, są zielone lub purpurowe, zaś ogonki (wyjątkowo mięsiste i soczyste) – białe, zielone albo purpurowe. W smaku pak choi przypomina młodą kalarepę oraz mizunę. To niskokaloryczne warzywo (ma tylko 13 kcal w 100 g liści) znakomite jest do sałatek, zup, dań duszonych. Liście można też suszyć, a z ogonków liściowych robić marynaty. Pak choi zawiera dużo witamin: A, B1, B2, B3, B5, B6, C i K. W jego składzie są też także glukozynolany (zalecane m.in. w profilaktyce nowotworowej) oraz cynk, fosfor, miedź, potas, selen, wapń.

W polskim klimacie pak choi rośnie bardzo dobrze w gruncie, na podwyższonych grządkach, pod osłonami, w donicach. Należy do warzyw, które szybko plonują oraz są odporne na przymrozki. Pak choi zbiera się już po około 50 dniach (wcześniej można zrywać młode listki).

W sklepach spożywczych i na targowiskach najczęściej sprzedawane są pak choi z białymi ogonkami, gdyż takie odmiany zwykle lepiej się przechowują. Własna uprawa to możliwość ekologicznej uprawy odmian także z ogonkami zielonymi i purpurowymi. Nasiona dostępne są w sklepach ogrodniczych.

Pak choi ma dekoracyjne liście, zwłaszcza odmiany purpurowe. Dlatego nadaje się kompozycji kwiatowo-warzywnych, zarówno w ogrodzie, jak donicach na balkonie.

Przeczytaj także: Warzywa łatwe w uprawie – 5 najlepszych dla początkujących

Pak choi rozmnaża się z nasion. Sieje się je od razu do gruntu albo na rozsadę w zależności od pory roku i dostępnego miejsca. Trzeba koniecznie pamiętać, że pak choi zakwita na przełomie maja i czerwca, gdy dni są coraz dłuższe, a noce – krótkie. Wtedy jego liście stają stopniowo coraz twardsze i mało smaczne. Dlatego trzeba siać to warzywo w takich terminach, by zebrać plon zanim zakwitnie, albo po kwitnieniu.

Wprost do gruntu sieje się pak choi w kwietniu (tylko pierwsza połowa), lipcu (druga połowa) oraz sierpniu (pierwsza połowa tego miesiąca). Najlepiej to warzywo udaje się z siewu letniego, gdyż wtedy lepiej kiełkuje. Nasiona bowiem wschodzą w temperaturze około 20⁰C, a wiosną nie zawsze bywa tak ciepło (po wzejściu siewki dobrze znoszą chłód).

Na rozsadę pak choi można siać w marcu (druga połowa), kwietniu (pierwsza połowa), lipcu (druga połowa) i sierpniu (pierwsza połowa tego miesiąca). Rozsadę warto zrobić np. jeśli ma być posadzona pod osłonami lub nie ma możliwości zapewniania siewkom w gruncie wystarczającej ilości wody (podlewanie musi być systematyczne). Do wysiewu sprawdzają się wielodoniczki oraz Gotowe podłoże do siewu i pikowania.

Kilka roślin pak choi z siewu wiosennego można zostawić na nasiona, które zbiera się w lipcu. Zebrane nasiona praktycznie od razu nadają się do ponownego siewu. Wyrastają z nich rośliny, które nie zawsze powtarzają te same cechy co macierzyste (np. mogą mieć inny kolor), ale ich liście także są smaczne.

Przeczytaj także: Kiedy siać warzywa do gruntu – kalendarz siewu

To warzywo mało wymagające co do stanowiska. Dobrze rośnie zarówno w miejscach nasłonecznionych, jak i półcienistych. Pak choi zwykle uprawia się warzywniku, ale można też siać je w szklarniach, tunelach foliowych, donicach, na podwyższonych grządkach. Praktycznie w każdych warunkach rośnie szybko. Unikać trzeba stanowisk obok roślin z rodziny kapustowatych, a także po nich, jak jarmuż, kapusta, mizuna czy rzodkiewka. Mają bowiem wspólne szkodniki, np. pchełkę (wygryza dziury w liściach). Odpowiednie towarzystwo dla pak choi to m.in. cebula.

Przeczytaj także: Jak uprawiać warzywa w skrzyniach

Pak choi należy uprawiać w żyznej, próchniczej ziemi, najlepiej w pierwszym roku po oborniku. Zastosować można np. Obornik bydlęcy granulowany lub Obornik koński granulowany. To warzywo bardzo dobrze też rośnie na kompoście. Jeśli go brak, zastąpi go np. granulowany Nawóz ekologiczny do warzyw (zawiera 100% masy roślinnej).

Najlepszy odczyn ziemi dla pak choi to pH 6,5-7, czyli od lekko kwaśnego do obojętnego. Podobny odczyn preferuje większość warzyw – można go łatwo sprawdzić przy pomocy Zestawu do badania pH gleby. Wynik otrzymuje się po około 30 sekundach.

Do uprawy doniczkowej pak choi nadają się m.in. kompost oraz Gotowe podłoże do pomidorów i warzyw wzbogacone naturalnym nawozem granulowanymi, jak Nawóz ekologiczny do warzyw. Wymagania pokarmowe pak choi są podobne do kapusty pekińskiej. Pak choi jest jednak łatwiejsze w uprawie.

Przeczytaj także: Nawozy organiczne – właściwości i zastosowanie w ogrodzie

Koniecznie trzeba dbać, aby ziemia, w której rośnie pak choi, była stale lekko wilgotna. To warzywo jest dość wrażliwe nawet na krótkie przesuszenie. Gdy brakuje mu wody, szybko więdnie. Podobnie jest także po zbiorze – dlatego pak choi najlepiej od razu przeznaczać do konsumpcji.

Do podlewania nadają się zarówno woda z kranu, jak i deszczówka. Unikać należy zraszania wnętrz główek, gdyż woda długo zalega między ogonkami liściowymi. Może to prowadzić do ich pękania i gnicia, zwłaszcza krótko przed zbiorem. Lepiej podlewać pak choi przy korzeniach, np. konewką bez sitka albo przy pomocy nawadniania kropelkowego.

Przeczytaj także: Jak ograniczyć podlewanie – 10 pomysłów

Choć pak choi ma duże wymagania pokarmowe, w uprawie amatorskiej zwykle jego nawożenie w czasie wzrostu nie jest potrzebne. To bowiem warzywo o krótkim okresie wegetacji (zwykle 5-6 tygodni), podobnie jak mizuna, rzodkiewka czy szpinak.

W uprawie pak choi trzeba zadbać przede wszystkim o zasilenie ziemi przed siewem, najlepiej obornikiem lub kompostem. Czasem zdarza się, że pak choi rośnie słabo, gdyż ziemia nie była wcześniej dobrze przygotowana. Wtedy rośliny można podsypać kompostem albo zasilić raz w tygodniu naturalnym nawozem o wolnym działaniu. Odpowiednie są np. Biohumus Max Warzywa i Owoce (powstał w wyniku przetrawienia substancji organicznej przez dżdżownice kalifornijskie) oraz Nawóz ekologiczny do warzyw (100% pochodzenia roślinnego). Dodaje się je do wody w konewce i podlewa pak choi.

Przeczytaj także: Nawóz biohumus – skład i zastosowanie

Z jednej strony pak choi dobrze znosi przymrozki do -5⁰C. Jednak z drugiej – nie kiełkuje w niskiej temperaturze (optymalna to około 20⁰C). Dlatego rzadko marznie zarówno podczas wiosennych, jak i jesiennych przymrozków. Jednak wiosną, jeśli jest chłodna, nasiona mogą długo nie kiełkować. W efekcie zbyt późno pojawiają się pierwsze listki i niewyrośnięte rośliny zakwitają na przełomie maja i czerwca. Z tego powodu lepiej pak choi siać wiosną pod osłonami (aby zapewnić kiełkującym nasionom wyższą temperaturę) albo na przełomie lipca i sierpnia (gdy jest tak ciepło, że nasiona wschodzą bez problemu).

Przeczytaj także: Warzywa mrozoodporne – lista gatunków

Smaczne, soczyste liście pak choi są łakomym kąskiem dla wielu szkodników, takich samych jak w przypadku innych roślinnych kapustowatych. To m.in. gąsienice, chowacze, pchełki, śmietki. Problem mogą też sprawiać ślimaki, zwłaszcza że pak choi podlewa się często, a wilgoć sprzyja tym szkodnikom. Do ochrony pak choi, a także innych roślin w ogrodzie, przydaje się Pułapka na ślimaki!

Pak choi rośnie szybko i rzadko choruje, ale pod warunkiem, że nie uprawia się tego warzywa rok po roku z innymi warzywami kapustowatymi. Nie należy też przedłużać terminu zbioru pak choi, np. czekając aż liście będą bardziej okazałe. Po pierwsze: starsze pak choi są mniej smaczne. Po drugie: mogą mieć ogonki liściowe z pustymi komorami i pęknięciami, przez które wnikają patogeny powodujące gnicie tkanek.

Przeczytaj także: Choroby i szkodniki kapusty – objawy i zwalczanie