Co posadzić przy płocie?

Przed podjęciem decyzji co posadzić przy płocie, trzeba najpierw ustalić swoje priorytety. Bardzo często rośliny przy ogrodzeniach mają zapewniać prywatność, ochronę przed ulicznym smogiem i hałasem, a także intruzami. Czasem trzeba zakryć nieestetyczne ogrodzenie. Bywa też, że płot traktuje się jako podporę dla roślin pnących czy pokładających się na ziemi. Dla wielu osób istotne są walory użytkowe – chcą mieć przy płotach rośliny miododajne oraz dostarczające jadalne owoce dla ludzi lub dzikich zwierząt. Inni marzą, aby przy ogrodzeniu było jak najwięcej kwiatów.

Przy płotach sadzi się rośliny ozdobne lub owocowe, żywopłotowe albo pnące. Najczęściej to krzewy, ale przy małych ogrodzeniach – do 100 cm – sprawdzają się także byliny. Wykorzystać można jeden lub kilka gatunków w wielu odmianach, tworząc z nich barwne kompozycje.

Sadząc rośliny przy płocie trzeba brać pod uwagę wymagania i wysokość roślin, ich odporność na choroby, szkodniki oraz mróz. Ponadto należy podjąć decyzję, czy rośliny mają się piąć po ogrodzeniu, czy też tworzyć żywopłot lub szpaler obok niego. Pnącza i byliny sadzi się około 30-50 cm od ogrodzenia, zaś rośliny żywopłotowe – minimum metr.

Pod uwagę trzeba wziąć nakład pracy, jaki planuje się poświęcić na pielęgnację roślin posadzonych przy płocie, np. cięcie. Bardzo istotne są wysokość ogrodzenia, jego stan techniczny (nie każde wytrzyma ciężar dużego pnącza), czy jest ażurowe lub pełne, oraz jak często przewidywana jest jego konserwacja, np. malowanie albo impregnacja. Pod uwagę warto wziąć zdanie sąsiadów, by uniknąć konfliktów co do wysokości roślin i przerastania korzeni. Jeżeli na posesji bawią się dzieci, należy unikać sadzenia gatunków, które mogą być przyczyną zatrucia, np. cisów (zwłaszcza odmian żeńskich, gdyż zawiązują czerwone nibyjagody zwracające uwagę najmłodszych).

Przeczytaj także: Przycinanie tui – praktyczny poradnik oraz Cięcie bukszpanu – praktyczny poradnik

Dla wielu osób bardzo istotne jest poczucie prywatności. Pragną uniknąć spojrzeń przechodniów oraz sąsiadów – na całej posesji, a czasem tylko od ulicy czy w strefie wypoczynkowej ogrodu. Jednak samo ogrodzenie, zwłaszcza niskie albo ażurowe, nie zawsze zapewnia prywatność. Rośliny posadzone przy płocie to zmieniają. Osłaniać również mogą np. przed wiatrem, ulicznym kurzem, hałasem, nadmiernym nasłonecznieniem. Ponadto pomagają, zwłaszcza pnącza, zasłonić zniszczony płot lub nietrakcyjny widok.

W roli wysokich osłon całorocznych bardzo dobrze sprawdzają się rośliny zimozielone, np. cis japoński, cis pospolity, cis pośredni, jałowiec pospolity, jałowiec skalny, ognik szkarłatny, ostrokrzew kolczasty, tuja koreańska, tuja zachodnia. Na niższe osłony można wziąć pod uwagę m.in. berberys Juliany, bukszpan wieczniezielony (ma odmiany zielone oraz pstre), irgę błyszczącą oraz laurowiśnię. Zimozielone pnącze, które zarośnie ogrodzenie betonowe lub drewniane, to bluszcz pospolity (nie wspina się po siatce).

Przy płocie posadzić też można – w charakterze osłony - krzewy zrzucające liście na zimę. Trzeba jednak pamiętać, że zimą taka osłona jest ażurowa. Jej zaletą jest za to większa paleta barw oraz kształtów liści niż w przypadku roślin zimozielonych. Mało wymagające krzewy liściaste, nadające się do sadzenia przy płocie, to dereń biały, forsycja pośrednia, jaśminowiec wonny, kalina koralowa (zwłaszcza odmiana Roseum), ligustr pospolity, pęcherznica kalinolistna, porzeczka złota, śnieguliczka biała, śnieguliczka koralowa. Wszystkie dobrze znoszą cięcie, ale nadają się też do uprawy bez przycinania.

Od wiosny do jesieni szczelną ścianę zieleni tworzą niektóre pnącza. Po każdym płocie dobrze się wspinają hortensja pnąca, winorośl japońska, winobluszcz pięciolistkowy i winobluszcz trójklapowy. Jesienią, przed opadnięciem liści, wszystkie pięknie przebarwiają się w odcieniach kolorów czerwonego lub żółtego.

Przeczytaj także: Żywopłot przy ruchliwej ulicy – co posadzić

Ogrodzenie to rodzaj bariery, która wyznacza granice posesji. Sygnalizuje, że nie należy go przekraczać inaczej niż przez furtkę, oczywiście za zgodą właścicieli. W praktyce przez płot mogą próbować wtargnąć nieproszeni goście, zarówno ludzie, jak i zwierzęta (koty, psy, lisy i inne). Jeśli przy ogrodzeniu zostanie założony żywopłot obronny, płot może być bardzo trudny do sforsowania.

Na żywopłoty obronne nadają się zwłaszcza rośliny, które mają kolce, ciernie lub ostro zakończone liście. Osłony o wysokości powyżej 2 m utworzą m.in. berberys Thunberga (wysokie odmiany), głóg dwuszyjkowy, głóg ostrogowy, jałowiec pospolity, ognik szkarłatny, ostrokrzew kolczasty, pigwowiec kalifornijski, pigwowiec katajski, pigwowiec okazały, śliwa tarnina, a poniżej 2 m - np. berberys Thunberga (niskie odmiany), pigwowiec japoński, pigwowiec pośredni, róża pomarszczona.

Wszystkie atrakcyjnie kwitną i owocują (nie wszystkie są jadalne). Wadą osłon z roślin kłujących jest ich utrudniona pielęgnacja, zwłaszcza cięcie. Aby się nie pokaleczyć podczas tej czynności, trzeba zakładać solidne rękawice, odzież ochronną i najlepiej używać sekatorów teleskopowych (z długimi rączkami).

Żywopłot obronny przy ogrodzeniu można również założyć z roślin bez kolców i cierni. Niektóre krzewy, dzięki systematycznemu cięciu, stają się tak gęste, że bardzo trudno je sforsować. Nadają się np. cis japoński, cis pośredni, ligustr pospolity, nieszpułka zwyczajna, tuja koreańska, tuja zachodnia.

Przeczytaj także: Dlaczego warto uprawiać berberys

Ogrodzenie, zwłaszcza od frontu, jest wizytówką posesji. Rośliny kwitnące to dobry wybór, by stało się jeszcze bardziej atrakcyjne. Obficie kwitną i są mało wymagające np. forsycja pośrednia, hortensja bukietowa, hortensja krzewiasta, pięciornik krzewiasty, tawuła von Houtte`a, różanecznik Bloombux, tawuła Douglasa, tawuła wczesna, żylistek mieszańcowy. Żywopłot kwitnący może jednocześnie pełnić funkcję obronną – kolce lub ciernie mają np. berberys Thunberga, pigwowiec japoński, pigwowiec pośredni, róża pomarszczona. Dodatkowo ich jadalne owoce są piękną ozdobą ogrodu.

Przy wysokich płotach często sadzi się również pnącza. Wspaniałą dekoracją posesji jest pojedynczy krzew pnącej róży posadzony przy ogrodzeniu, np. czerwonych odmian Sympathie (kwitnie cały sezon) czy Flammentanz (zakwita na początku sezonu). Jeśli ogrodzenie jest mocne i nie potrzebuje częstej konserwacji, np. malowania lub impregnacji (sprawdzają się zwłaszcza płoty betonowe i kamienne), posadzić przy nim można hortensję pnącą (preferuje półcień, ale znosi też cień) albo milin amerykański (wspaniale kwitnie tylko w nasłonecznionych miejscach).

Jeśli ogrodzenie jest niskie (np. w rodzinnych ogrodach działkowych powinno mieć maksymalnie 100 cm), posadzić przy nim można, zamiast krzewów, także wysokie, kwitnące byliny. W słonecznych miejscach sprawdzą się m.in. floks wiechowaty, jeżówka purpurowa, rudbekia błyskotliwa, rudbekia owłosiona, trawy ozdobne, a w zacienionych – bergenia, funkia, paprocie.

Przeczytaj także: Pnącza łatwe w uprawie – 5 najlepszych

Sadząc rośliny przy ogrodzeniu zwykle bierze się pod uwagę, aby osłaniały, zdobiły oraz chroniły posesję przed nieproszonymi gośćmi, hałasem czy smogiem. Czasem warto wziąć pod uwagę także ich walory użytkowe – wiele roślin dostarcza jadalnych owoców i liści oraz jest pożytkiem dla pszczół.

Jadalne owoce, znakomite do wykorzystania w kuchni, mają m.in. malina, nieszpułka zwyczajna, pigwowiec japoński, pigwowiec pośredni, śliwa tarnina. Owoców dostarczają też niektóre krzewy pnące: aktinidia minikiwi (ostrolistna i pstrolistna) oraz winorośl japońska (jadalne są również jej liście oraz młode pędy). Z głogu dwuszyjkowego oraz róży pomarszczonej zbiera się zarówno kwiaty, jak i owoce, np. na herbatki ziołowe.

Niektóre owoce są pożywieniem dla dzikich ptaków, to np. berberys Thunberga i śliwa tarnina. Żywopłot ze śliwy tarniny jest miejscem gniazdowania ptaków, wylęgu motyli i wielu innych drobnych zwierząt. W wysokich, ligustrowych żywopłotach lubią się chronić wróble przed drapieżnikami.

Rośliny posadzone przy ogrodzeniu mogą być cennym pożytkiem dla pszczół. Szczególnie miododajne kwiaty mają berberys Thunberga, bluszcz pospolity, ostrokrzew kolczasty (odmiany żeńskie), róża pomarszczona oraz winobluszcz pięciolistkowy.

Przeczytaj także: Rośliny do małego ogrodu oraz Owady pożyteczne w ogrodzie