W jaki sposób uprawiać i pielęgnować róże pnące?

W jaki sposób uprawiać i pielęgnować róże pnące. Róże pnące to jedne z najchętniej sadzonych roślin ogrodowych. Z powodu niepowtarzalnego uroku są atrakcyjnym dodatkiem w każdym ogrodzie, i to w miejscach najbardziej reprezentacyjnych. Stosowane są zwykle jako akcent i główna część kompozycji, np. na ścianie domu, przy tarasie, w kąciku wypoczynkowym, przy wejściu czy przy alejkach. Niektóre odmiany róż pnących nadają się także do uprawy w pojemnikach.

W jaki sposób uprawiać i pielęgnować róże pnące?

1. Czym charakteryzują się róże pnące?

Co wyróżnia róże pnące?

Szczególną zaletą róż jest zwykle długi okres kwitnienia i jego powtarzanie. Róże pnące, a prawidłowo róże czepne, są pnączami prymitywnymi, gdyż nie mają wyspecjalizowanych organów czepnych trwale mocujących je do podpór, lecz wspinają się, czepiając kolcami. Jednak dzikim gatunkom, np. róży wielokwiatowej (Rosa multiflora) w środowisku naturalnym pozwala to na osiąganie wysokości nawet do 15 metrów.

rosa

Co to są róże typu Ramblers?

Wśród róż pnących wyróżnić można dwa główne typy wzrostu. Róże pierwszego typu, tzw. pnące sztywne (ang. Ramblers) tworzą liczne (nawet kilkadziesiąt w sezonie) cienkie, elastyczne, słabo rozgałęziające się, nawet kilkumetrowej długości pędy (w korzystnych warunkach nawet do 8 metrów). Rosną bardzo silnie, osiągając zazwyczaj wysokość 3-4 metrów. Kwiaty są drobne, obfite, w bardzo dużych kwiatostanach. Pojawiają się na pędach ubiegłorocznych na początku lipca i zwykle nie powtarzają kwitnienia. Czasem zawiązują ozdobne owoce.

Czym wyróżniają się róże typu Climbers?

Róże drugiego typu wzrostu, tzw. pnące wiotkie (ang. Climbers) mają zazwyczaj pędy mniej liczne (kilka), silnie rozgałęzione, grubsze, krótsze oraz charakteryzują się zwykle słabszym wzrostem (1,5m – 3m wysokości). Kwiaty roślin z tej grupy są przeważnie duże, często szlachetnego kształtu i pełne, osadzone pojedynczo lub do kilkunastu w kwiatostanach. Większość odmian powtarza kwitnienie i nie zawiązuje ozdobnych owoców oraz kwitnie też na pędach tegorocznych. Jednak cechy wielu nowych odmian często trudno jest dopasować ściśle do tych grup. Liczne rosną słabiej, przez co nie wymagają podpór, stając się odmianami parkowo-pnącymi.

Jakie zastosowanie mają róże pnące?

Róże pnące w ogrodzie stosowane są zwykle jako akcent i główna część kompozycji, np. na ścianie domu, przy tarasie, w kąciku wypoczynkowym, przy wejściu, alejkach. Są to często miejsca wyeksponowane, reprezentacyjne. Niektóre, zwykle specjalnie hodowane w tym celu odmiany, uprawia się w pojemnikach. Siła wzrostu róż pnących ma decydujący wpływ na możliwości ich zastosowania. Pędy róż typu rambler łatwiej wyginać i dopasować do kształtu skomplikowanych, a także dużych i naturalnych podpór. Róże typu climber w większości nadają się do rozpinania na mniejszych konstrukcjach i kratach.

rosa

Które odmiany typu Climber warto uprawiać?

  • Róża ‘Alchymist’ – tworzy duże, pełne, brzoskwiniowe kwiaty o intensywnym zapachu. Wyróżnia się bardzo silnym wzrostem.
  • Róża ‘Elfe’ – kwiaty duże, pełne, seledynowe. Odmiana powtarza kwitnienie. Przydatna na kraty, trejaże i słupy.
  • Róża ‘Rosanna’ – tworzy duże, bardzo pełne, ciemnoróżowe kwiaty powtarzające kwitnienie. Nadaje się na słupy, kraty, a także do uprawy bez podpór.
  • Róża ‘New Dawn’ – tworzy duże, pełne, porcelanoworóżowe kwiaty. Odmiana powtarza kwitnienie. Przydatna na każdą podporę.
  • Róża ‘Jasmina’ – kwiaty duże, pełne, różowe. Odmiana powtarza kwitnienie. Przydatna na kraty, trejaże i słupy.
  • Róża ‘Raubruitter’ – tworzy średniej wielkości, różowe, pełne kwiaty. Przydatna na słupy i kraty. Może być także uprawiana bez podpór jako róża parkowa.
  • Róża ‘Night Light’ – żółte, duże, pełne kwiaty powtarzające kwitnienie. Przydatna na kraty, trejaże i słupy.
  • Róża ‘Kir Royal’ – tworzy duże, półpełne, różowe kwiaty powtarzające kwitnienie. Nadaje się na słupy, kraty, a także do uprawy bez podpór.
  • Róża ‘Ilse Krohn Superior’ – tworzy duże, pełne, kremowobiałe kwiaty, powtarzające kwitnienie. Przydatna na kraty, trejaże, słupy, a także do uprawy bez podpór.
  • Róża ‘Sympathie’ - tworzy duże, bardzo pełne, ciemnoczerwone kwiaty powtarzające kwitnienie. Nadaje się na słupy, kraty, a także do uprawy bez podpór.
  • Róża ‘Flammentanz’ – tworzy czerwone, duże, pełne kwiaty. Doskonale nadaje się na każdy rodzaj podpór.

Jakie odmiany typu Rambler udadzą się w ogrodzie?

  • Róża ‘Kew Rambler’ – tworzy jasnoróżowe, pojedyncze, małe kwiaty. Ozdobą są także czerwono-pomarańczowe owoce. Wzrost bardzo silny. Przydatna na bramki, słupy pergole, trejaże, podpory naturalne.
  • Róża ‘Excelsa’ – kwiaty amarantoworóżowe, pełne, małe. Wzrost bardzo silny. Przydatna na bramki, słupy pergole, trejaże, podpory naturalne.
  • Róża ‘Lykkefund’ – tworzy żółtomorelowe, półpełne, małe kwiaty o bardzo intensywnym zapachu. Ozdobą są także pomarańczowo-czerwone owoce. Bardzo szeroki rodzaj zastosowań.
  • Róża ‘Veilchenblau’ – kwiaty fioletowe, pełne, małe. Przydatna na bramki, słupy pergole, trejaże, podpory naturalne, a także do uprawy bez podpór.
  • Róża ‘Flashdance’ – tworzy małe, żółte, pełne kwiaty oraz ozdobne owoce. Przydatna na słupy, trejaże i kraty. Nadaje się do uprawy w pojemnikach.
  • Róża ‘Kiftsgate’ – tworzy małe, pojedyncze, białe kwiaty. Wyróżnia się bardzo silnym wzrostem. Przydatna na bramki, słupy pergole, trejaże, podpory naturalne.
  • Róża ‘Rosenholm’ – tworzy jasnoróżowe, małe, pełne kwiaty. Wyróżnia się bardzo silnym wzrostem. Przydatna na bramki, słupy pergole, trejaże, podpory naturalne, , a także do uprawy bez podpór.
rosa

2. W jaki sposób uprawia się róże pnące?

Na jakim stanowisku uprawia się róże pnące?

Ze względu na możliwość przemarzania pędów, dla róż pnących wskazane jest stanowisko zaciszne i osłonięte, najlepiej z wystawą wschodnią lub zachodnią. Większość odmian dobrze toleruje częściowe zacienienie, jednak przy dużym zagęszczeniu i braku przewiewu są bardziej narażone na choroby grzybowe, np. czarna plamistość liści róży czy mączniak prawdziwy. Północne ściany, wystawione na działanie wiatru przyczyniają się do silniejszych przemarznięć. Południowe, gorące powierzchnie skutkują często uszkodzeniem kwiatów podczas upałów i sprzyjają porażeniu przez przędziorki. Krzewy sadzi się w odpowiedniej odległości od ściany budynku, tj. 30-50cm.

Jaka gleba nadaje się pod uprawę róż pnących?

Róże najlepiej będą się rozwijały na glebie piaszczysto-gliniastej z dużą zawartością próchnicy i nawozu naturalnego (np. Humus Target). Należy jednak unikać świeżego obornika, który może doprowadzić do poparzenia korzeni roślin. W przypadku uprawy krzewów na słabej i piaszczystej glebie, warto do niej dodać glinę oraz materię organiczną, natomiast glebę ciężką i gliniastą należy rozluźnić piaskiem i kompostem. Doskonałym rozwiązaniem jest także zastosowanie gotowego podłoża do róż Target.

W jaki sposób sadzić róże pnące?

Krzewy zakupione w doniczkach nie wymagają dodatkowych zabiegów i mogą być sadzone przez cały okres wegetacji. Róże z gołym korzeniem (kopane z gruntu) zaleca się wcześniej namoczyć w wodzie. Sadzi się je wyłącznie jesienią lub wczesną wiosną, aby dobrze się zakorzeniły. Przed sadzeniem róż kopanych z gruntu warto przyciąć główny korzeń na długość ok. 20 cm. Jednak zostawiamy wszystkie korzenie włośnikowe (te najcieńsze), gdyż zapewnią one pobieranie wody i składników pokarmowych nowo posadzonej rośliny. Dołek, w który sadzimy roślinę, powinien być odpowiednio duży, tak aby korzenie zmieściły się tam bez zaginania. Na dno dołka sypiemy 2 łopaty kompostu lub dobrze rozłożonego obornika i przysypujemy lekko ziemią (np. ziemia do róż Target). Sadzimy różę na taką głębokość, aby miejsce szczepienia znalazło się 3-5 cm poniżej poziomu gleby. Dołek z różą zasypujemy ziemią i lekko ugniatamy. Po posadzeniu rośliny obficie ją podlewamy (nawet do 10 litrów wody na 1 krzew). Przez pierwsze trzy miesiące po posadzeniu róże pnące podlewamy regularnie co kilka dni dużą dawką wody. Zaniedbanie podlewania może prowadzić do podsychania krzewu i jednocześnie do inwazji chorób i szkodników na osłabionej roślinie.

rosa

Czy róże pnące wymagają nawożenia?

Niezbędnym zabiegiem w uprawie róż pnących jest dostarczenie odpowiedniej ilości składników pokarmowych. Prawidłowe nawożenie zapewnia roślinie zdrowy wygląd oraz długie i obfite kwitnienie. Do nawożenia róż najlepiej zastosować nawozy dedykowane pod ich uprawę, gdyż zawierają one starannie dobrane składniki pokarmowe w odpowiednich proporcjach. Największą popularnością cieszą się nawozy granulowane (np. nawóz granulowany do róż Target), jednak w okresie intensywnego kwitnienia składniki pokarmowe warto uzupełnić stosując nawozy płynne bądź krystaliczne (np. nawóz płynny do róż, nawóz rozpuszczalny do róż). Pod koniec lata oraz jesienią warto pamiętać o zasilaniu roślin nawozami jesiennymi (nie zawierają azotu). Dzięki temu rośliny są lepiej przygotowane do zimowania, a wiosną odwdzięczą się szybszym wzrostem i wcześniejszym rozpoczęciem kwitnienia.

Informacja Porada: Pierwsze nawożenie krzewów wykonujemy wraz z rozpoczęciem wegetacji (zwykle w pierwszej połowie kwietnia), natomiast kolejne powtarzamy przynajmniej raz w miesiącu. Regularne nawożenie jest szczególne ważne gdy rośliny wytwarzają pąki kwiatowe i intensywnie kwitną. Wówczas możemy zwiększyć częstotliwość dostarczania składników pokarmowych.

Dlaczego warto ściółkować róże pnące?

Do ważnych, lecz często pomijanych zabiegów pielęgnacyjnych w uprawie róż należy ściółkowanie, dzięki które zapobiega szybkiemu przesychaniu podłoża. Ściółkowanie jest szczególnie ważne wtedy, gdy jeśli krzewy uprawiane są na lżejszym podłożu. Najlepszym materiałem do ściółkowania jest rozdrobniony materiał roślinny: kora, ścięta trawa lub liście.

Jakie podpory należy zapewnić pnącym różom?

Powinny być one trwałe i stabilne. Zazwyczaj są to drewniane lub metalowe bramki, pergole, trejaże, kraty, stojaki czy słupy. Wykorzystać też można liny i łańcuchy. Jeśli róże sadzi się przy drzewach, powinny mieć one mocny pień i konary oraz ażurową koronę aby zapewnić lepsze doświetlenie. Wskazane jest przy tym unikanie drzew z rodziny różowatych (Rosaceae), m.in. jabłoni, śliw, głogów czy wiśni. Wynika to głównie z upodobań szkodników czy chorób, które stanowią zagrożenie dla tej grupy roślin. Podpory na ścianach budynków powinny być mocowane w odległości przynajmniej 5cm od powierzchni ściany.

Czy róże pnące wymagają podwiązywania?

Róże na podporach wymagają podwiązywania. Pędy róż typu climber rozkłada się równomiernie, a najobficiej kwitną te mocowane pod kątem co najmniej 45 stopni. Pędy róż typu rambler przeważnie prowadzi się pionowo do pewnej wysokości, a następnie układa poziomo (jak na bramce). Wiązanie powinno być dość luźne, ale stabilne, za pomocą materiałów nieraniących pędów, łatwo schnących i wystarczająco mocnych. Grubsze i ciężkie pędy najlepiej jest wiązać za pomocą specjalnego drutu lub sznurka, a cieńsze – rafii. Rafia jest niezbyt trwała, wytrzymuje około roku, dzięki czemu ułatwia jesienią okrywanie, a wiosną cięcie (wystarczy mocniej szarpnąć wiązanie).

rosa

Czy po posadzeniu róże pnące wymagają cięcia?

Po posadzeniu w pierwszym roku wiosną pędy skraca się do 20-30cm, a wyrastające młode pędy prowadzi po sznurkach w kierunku podpory. Przez pierwsze 2-3 lata po posadzeniu pozwalamy roślinom swobodnie się rozrastać w kierunku podpór.

Na czym polega cięcie róż typu rambler?

W kolejnych latach róże typu rambler można ciąć na dwa sposoby. W rejonach z łagodniejszymi zimami po kwitnieniu w lipcu wycina się u podstawy przy gruncie wszystkie pędy, które kwitły, pozostawiając kilka-kilkanaście najsilniejszych tegorocznych i mocując je do podpory, a wiosną przeprowadza się tylko cięcie korygujące. W chłodniejszych, centralnych i wschodnich rejonach kraju zabieg ten lepiej przeprowadzić wiosną, latem ograniczając się do wycinana pędów słabych i mocno zagęszczających krzew oraz przycięcia pędów przekwitłych, a niezawiązujących ładnych owoców.

Jak przycinać róże typu climber?

U róż typu climber i powtarzających kwitnienie, główne cięcie wykonuje się wiosną. U każdego krzewu pozostawia się u podstawy 3-7 najsilniejszych pędów równoważnie w wieku 1-4 lat, a pozostałe najstarsze i najsłabsze usuwa się. Następnie na tych pędach wycina się pędy boczne najcieńsze, najsłabsze, bardzo silnie rozgałęzione części, a pozostałe skraca si tzw. grubości ołówka (do miejsca gdzie osiągają tę grubość), czyli przeciętnie o około 1/3. Latem przycina się przekwitłe kwiatostany i ewentualnie usuwa pędy cienkie, nadmiernie zagęszczające krzew. Corocznie u róż pnących przeprowadza się też cięcie sanitarne.

W jaki sposób zabezpieczyć róże pnące na zimę?

Zabieg ten jest wskazany dla zdecydowanej większości odmian. Podstawę zabezpiecza się kopczykiem z ziemi lub kory (30-60cm), a pędy na podporze matami słomianymi, agrowłókniną. Dla najwrażliwszych odmian zalecane jest zdjęcie pędów z podpory, przycięcie, związanie, położenie ich na powierzchni gruntu i okrycie podobnymi materiałami lub ziemią. Okrywane pędy nie mogą mieć liści. W razie potrzeby należy je usunąć. Te pozostawione często gniją przenosząc infekcje na pędy. W przypadku silnego przemarznięcia pędów u odmian kwitnących na pędach ubiegłorocznych i starszych, krzewy te nie zakwitają w bieżącym sezonie, a odrastające pędy odmiany mogą być mylone przez to z podkładką.

rosa

3. Jakie problemy występują w uprawie?

Jak ochronić róże przed szkodnikami?

Szkodniki

Objawy

Przeciwdziałanie

Myszce

Mszyce hamują wzrost pędów, uszkadzają oraz deformują liście jak i pąki kwiatowe. Poza tym wydzielana przez nie spadź powoduje rozwój grzybów sadzakowych, które utrudniają proces fotosyntezy.

Przy niewielkim nasileniu można zastosować roztwór z szarego mydła, przy większych koloniach mszyc należy sięgnąć po preparaty do ochrony roślin (np. Agricolle, Emulpar 940 EC, Greenfly-Gun AE, Karate Gold, Karate Spray, Mospilan 20 SP)

Skoczek różany

Ten niewielki biały owad przyczynia się do powstawania drobnych plamek na liściach, które z czasem zasychają i wykruszają się, pozostają jedynie nerwy.

Zastosowanie środka chemicznego (np. Mospilan 20 SP, Karate Gold, Karate Spray).

Nimułka różana

Zwijające się w rurkę liście.

Regularne usuwanie pozwijanych liści z larwami. Środki chemiczne w większości będą działały tylko na osobniki dorosłe.

Na czym polega ochrona róż pnących przed chorobami?

Szkodniki

Objawy

Przeciwdziałanie

Mączniak prawdziwy

Objawy występują w postaci plam pokrytych mączystą, watowatą, białą grzybnią. Porażone liście marszczą się i zwijają ku dołowi, zabarwiając się na czerwono. Najczęściej występuje w wilgotne i ciepłe lata, zwłaszcza tam, gdzie jest duże zagęszczenie roślin.

Porażone części roślin należy usuwać, a gdy choroba jest mocno zaawansowana, najlepiej zastosować środek chemiczny (np. Topsin M 500 SC, Signum 33 WG, Discus 500 WG, Stoper AE).

Mączniak rzekomy

Nieregularne, czerwone lub brązowe plamy na zewnętrznej stronie, a od spodu biały, mączastym nalot. Atakuje nie tylko liście położone w dolnej partii rośliny, ale także część wierzchołkową.

Porażone rośliny najlepiej opryskać środkiem chemicznym (np. Topsin M 500 SC, Signum 33 WG, Discus 500 WG, Stoper AE).

Rdza róży

Opadanie liści; może doprowadzić do zamierania krzewów. Występuje w postaci okrągłych, pomarańczowych brodawek na spodniej stronie liścia. Chorobie sprzyja wilgoć oraz chłodne stanowiska.

Niszczenie porażonych części roślin oraz stosowanie środków ochrony roślin (np. Topsin M 500 SC, Signum 33 WG, Discus 500 WG, Stoper AE).

Szara pleśń

Zamieranie pędów a przy braku zwalczania - nawet całych krzewów. Objawia się także występowaniem popielatego nalotu, który powoduje gnicie roślin.

Porażone fragmenty usuwamy, a w przypadku nasilenia się objawów wykonujemy oprysk (np. Switch 62,5 WG, Topsin M 500 SC, Signum 33 WG, Polyversum WP).

Czarna plamistość

Pojawienie się na liściach okrągłych, czarnych i lekko postrzępionych plam. Po pewnym czasie żółknięcie i opadanie porażonych liści.

Regularne opryski przeprowadzane od początku czerwaca (np. Topsin M 500 SC, Signum 33 WG, Discus 500 WG, Stoper AE).

Autor

Poradnik został napisany przez Eksperta Target, który od wielu lat pomaga czytelnikom rozwiązywać problemy związane z uprawą, pielęgnacją i ochroną roślin.

Miłość do roślin i pasja do ogrodnictwa naszego Eksperta pomaga mu w tworzeniu wartościowych poradników, które szczególnie przydatne są ogrodnikom amatorom oraz posiadaczom ogródków działkowych.

Zapisz się do newslettera i pobierz bezpłatne poradniki!